Auktu endingu gönguskóna þinna

Val á gönguskóm
Mjúkir leðurskór henta vel fyrir göngur á Íslandi.  Allir vandaðri skór eru með stömum grófum botni sem gefur gott grip.  Uppháir skór  veita góðan stuðning við öklann, sem full þörf er á þegar gengið er utan göngustíga eða þegar borinn er bakpoki.  Leðurskór eru þægilegir og aðlaga sig vel að fætinum.  Mælt er með því að skórnir séu með öndunarfilmu sem gerir þá vatnsheldari auk þess sem auðvelt að bera á leðurskóna til þess að vatnsverja þá.  Leðurskór eru einnig sterkir og endast mun betur heldur en skór úr næloni eða gerfiefnum.  Vandaðir gönguskór eru dýrir og með lítilli fyrirhöfn er hægt að auka endingu þeirra.

Góð meðhöndlun eykur endingu
Góð meðhöndlun á leðurskóm eykur endingu þeirra.  Þegar komið er úr göngu er gott að skola drullu af skónum meðan þeir eru en blautir, það gerir umhirðu þeirra mun auðveldari.  Æskilegt er að þurka skóna við vægan hita frekar heldur en að setja þá á ofn.  Gott er að bera reglulega á skóna og gæta að því að leðrið verði aldrei of þurrt. 
Margar sérviskulegar aðferðir eru við að bera á leðurskó.  Hægt er að hita skóáburðinn áður en borið er á skóna eða að hita skóna til þess að áburðurinn fari betur inn í leðrið.  Í útilegum er hægt að vaxbera skóna með berum höndum og nudda áburðin inn í skóna. 
Góð meðhöndlun kemur í veg fyrir að leðrið springi og gefi sig. 
Það sem fyrst gefur sig í gönguskónum eru oft saumarnir.  Þrátt fyrir að leðrið sé saumað með tvöföldum eða þreföldum saum morknar þráðurinn og gefur sig með tímanum, oft áður en botninn á skónum er uppslitinn.  Með einföldum aðgerðum er hægt að koma í veg fyrir þetta vandamál og lengja til muna líftíma skóna.

Einfalt ráð til þess að tvöfalda líftíma gönguskóna
Eins og áður segir er það oft saumurinn á gönguskóm sem fyrst gefur sig.  Með því að bera vöðlulím á sauma er nánast hægt að koma í veg fyrir þetta vandamál.   Bestan árangur gefur að bera vöðlulím á saumana á nýjum skóm og þá er líklegt að saumarnir endist næginlega lengi til að slíta upp tveimur til þremur botnum á skónum. 
Einnig er hægt að bera vöðlulím á eldri skó, jafnvel líma samann sauma sem eru að byrja að rakna upp til þess að lengja líftíma þeirra.
Ef að reglulega er borið á skóna og vöðlulím er sett á saumana á nýjum skóm þá er botninn á skónum fyrstur til þess að verða uppslitinn.  Hægt er að láta skipta um botn hjá skósmiðum fyrir ¼ af andvirði nýs skópars. 
Vöðlulím er hægt að fá í veiðiverslunum og hef ég notað http://www.stormsure.com/ með góðum árangri.

Auglýsingar
Birt í Útbúnaður - ummfjöllun og prófanir | Færðu inn athugasemd

Um öndunarfilmur og vindstoppandi fatnað

Á síðustu dögum hef ég oft verið spurður hvað ég hafi verið að auglýsa fyrir Polartec.  Nýtt efni, ný filma ..þessi útivistarfatnaður er vissulega orðin svolítið flókinn.  Hér verður farið yfir nokkrar gerðir af vind- og vatnsþéttum fatnaði og fjallað um hvernig fatnaðurinn er notaður af útivistarfólki.

Almennt um öndunarefnisfilmur

Þegar Gore-Tex kom á sínum tíma með nánast því vatnshelda filmu sem hleypti út raka var það bylting í útivistarheiminum.  Í dag er þessi frumkvöðull kominn með harða samkeppni, einkum frá eVent öndunarefnisfilmunni.  Gore-tex hefur reynt að mæta samkepninni með endurbótum á efninu, fyrst XCR og svo Pro Shell filmunni en virðist engu að síður ekki ná sömu öndun og eVent.  Bæði óháðar rannsóknir, notkunaprófanir og skoðanir gagnrínanna hallast að því að eVent filman andi betur. 

The US Army’s Natick tests of waterproof-breathable laminates reported that eVENT fabric proved to be the most breathable of all materials tested, averaging twice the breathability of its closest competitor. Testing included the likes of Gore-Tex XCR®, Sympatex®, and various other waterproof-breathable fabrics. (Heymild: FeedtheHabit)

Það eru engu að síður aðeins smærri og kannski framsæknari fyrirtæki sem nota eVent meðan flestir stærstu útbúnaðarframleiðendurnir nota Gore-tex.  Ræður þar mestu hversu þekkt vörumerki Gore-Tex er meðan eVent merkið er nýrra á markaðinum og ekki eins þekkt.   Það tók eVent talsverðan tíma að skapa sér nafn og ná forskoti á fjölda samkeppnisaðila. 

Nú ætlar Polarteck að blanda sér í slaginn með nýju NeoShell filmuna en um hana er fjallað sérstaklega hér að neðan.

Til þess að minnka kostnað nota margir minni útbúnaðarframleiðendur eigin- eða óþekktar öndunarefnisfilmur í sinn fatnað.  Þeir geta þróað þær eða skipt um filmur á milli ára en haldið sama markaðsnafninu.  Í þeim tilvikum er lítill aðgangur af hlutlausum prófunum og verður hver og einn að dæma um hvernig honum líki viðkomandi flík. 
Af þeim vörumerkjum sem mest sjást hérlendis þá notar 66°N núorðið eVent í allan sinn fatnað, North Face og Mammut nota Gore-Tex og Cintamani notar eigin- eða óþekkta filmu sem þeir kalla Iceagard í sinn fatnað. 

Öndunarefnisfatnaður fyrir verstu aðstæður

Í lengri og erfiðari ferðum, þar sem allra veðra er von, þá er ég bæði í öndurnaefnisstakk og buxum.  Dæmi um þannig ferð er leiðangur sem ég fór yfir Vatnajökul með þrjá Ítali í febrúar fyrir ári síðan og ætti sú ferðasaga vel heima hér á síðunni.  Sama gildir um dagsferðir þar sem ég býst við vondu veðri og er það stór hluti dagsferða yfir háveturinn.
Í þessum ferðum þá skiptir megin máli að fatnaðurinn andi vel og haldi mér þurrum.  Fyrir þá notkun vil ég eiga eVent stakk og buxur með góðu sniði.  Nauðynlegt er að hafa góða skörun á milli stakks og buxna og einnig er lögun hettunar sérstaklega mikilvæg til þess að veita gott skjól, því stakkurinn er til þess að nota í vondum veðrum. 
Seinustu mánuði hef ég hef verið í nýja Vatnajökull stakknum frá 66°N.  Hann er með góðu sniði, kominn með eVent öndunarfilmuna og reynist mjög vel. 

Vindheldar peysur – þægilegasti fatnaðurinn

Í nánast öllum ferðum vill ég heldur vera í vindheldri peysu fremur en stakk ef það er mögulegt.  Vindhelda peysan er úr teygjanlegu efni og mikið þjálli og þægilegri í hreyfingu heldur en stakkurinn auk þess sem hún andar mun betur en eVent eða aðrar öndunarfilmur.  Vatnajökull Softshel peysan frá 66°N er dæmi um vel heppnaða vindhelda peysu.  Hún er framleidd úr Power Shield Pro efninu frá Polartec sem er leiðandi á þessu sviði.  Efnið er teygjanlegt, algerlega vindhelt en andar mjög vel.  Efnið er lítillega vatnsþétt en þolir ekki samfelda rigningu þannig að í lengri ferðum er þörf á því að vera með vatnsþéttan utanyfirfatnað í bakpokanum. 

Aðrar kröfur til utanyfir fatnaðar sem notaður er með vindheldum peysum

Með aukinni notkun á vindheldum peysum geri ég aðrar kröfur til vatnshelda fatnaðarins sem ég nota með peysunni.  Yfir háveturinn og í verstu veðrum, þá þarf ég traustan, vel sniðinn, öndunarefnisfatnað og skil þá oft vindheldu peysuna eftir heima.  Annars vil ég helst vera í peysunni en þarf þá að hafa vatnsheldan utanyfirfatnað með í bakpokanum.  Kröfur til utanyfirfatnaðarins sem ég nota með vindheldu peysunni, eru því að hann sé mjög léttur og fyrirferðalítill því hann á að vera sem mest í bakpokanum.  Þegar farið er í utanyfirfatnaðinn þá er það í rigningu og því þarf fatnaðurinn að vera sem best vatnsheldur og má það vera á kostnað öndunarinnar. 
Ég vil gjarnan eiga fisléttann, fyrirferðalítinn, nánast algerlega vatnsþéttan öndunarefnis fatnað með góðu sniði til að nota með vindheldu peysunni í öllum sumarferðum og dagsferðum stóran hluta af árinu.  Mér hefur gengið illa að finna fullkominn slíkan fatnað.

Neoshell, næsta bylting í útivistarfatnaði

Ég nota Power Shield Pro vindhelda peysu stóran hluta af þeim tíma sem ég er í útivist.  Vindheld peysa úr Neoshell, nýja efninu sem Polartec er að markaðsetja, er einnig vatnshelt og því orðin flík sem nota má við nánast allar aðstæður án þess að vera með utanyfirskel í bakpokanum.  Efnið er teygjanlegt, það andar að vísu ekki jafnvel og Power Shield en mörgum sinnum betur heldur en event og önnur hefðbundin vatnsþétt öndunarefni. 
Til þess að Neoshell verði „hin fullkomna flík“ þarf hún að vera saumuð úr mjúku teygjanlegu efni þannig að þægilegt verði að hreyfa sig í flíkinni.  Það á hvorki að „skrjáfa“ né „braka“ í flíkinni og innra byrðið þarf að vera mjúkt þannig að tilfinningin við notkun verði eins og peysu frekar en stakk.  Þannig fæst hin fullkomna „mjúka skel“, vind og vatnsþétt flík sem notuð er eins og peysa en hefur vatnsheldni stakks. 

Þarna geta legið margar tæknilegar hindranir þar sem það er talsverðum erfiðleikum bundið að bræða sauma á flík úr mjúku efni til þess að gera flíkina vatnshelda.
Ég fekk þannig vind og vatnsþétta peysu til prófunar frá Polartec og er það frábær flík.  „Peysan“ hefur reynst vel og haldið vatnsheldni sinni þá mánuði sem ég hef notað hana. 

Polartec er efnisframleiðandi.  Þeir framleiða ekki sínar egin flíkur heldur setja á markaðinn efni sem útbúnaðarframleiðendur geta unnið með.  Það verður gamann að fylgjast með hvernig útbúnaðarframleiðendum tekst að vinna með þessa nýju möguleka. 

Sé Neoshell filman notuð í  þriggja laga nælon skel er hún nánast orðin eins og hver annar stakkur.  Vissulega stakkur úr þunnu tegjanlegu efni með betri öndun heldur en við höfum séð hingað til.  Stakkur sem mun veita eVent og Gore-tex harða samkeppni en ekki sú byltingarkennda flík sem hún getur orðið sé hún notuð sem peysa í mjúkri skel.

Birt í Útbúnaður - ummfjöllun og prófanir | Færðu inn athugasemd

Aconcagua

  Aconcagua er hæsta fjall Suður-Ameríku og því eitt af þeim 7 fjöllum sem eru hæst í sinni heimsálfu.  Aconcagua sem er 6.962 m hátt, er oft sagt vera hæsta fjall “Vesturheims” en sérstaða þess í hæð sést betur á því að eingöngu í Himalaya fjallgarðinum í Asíu má finna hærri fjallstinda.
Ganga á fjallið er líkamlega mjög erfið en þar er ekkert klifur eða tæknilegir erfiðleikar.   Á hefbundinni gönguleið á fjallið eru engir jöklar og snjór einskorðast oft við harðtroðna gönguleiðina sem gerir það að verkum að betra er að ganga á mannbroddum seinustu tvær dagleiðirnar á fjallið.
Ég gekk fyrst á fjallið 2007 sem fararstjóri fyrir litlum hópi Íslendinga.  Ég er síðan nýkominn úr minni annarri ferð með íslenskan hóp.  Sú ferð gekk vel og einnig þar náðu allir þáttakendur toppnum.

Í umræðu um fjallgönguna hafa nokkrir aðilar sýnt fjallinu áhuga.  Íslenskir Fjallaleiðsögumenn munu bjóða uppá ferð á fjallið í janúar 2013.  Upplýsingar um þá ferð má sjá á heimasíðu Íslenskra Fjallaleisögumanna: http://www.fjallaleidsogumenn.is/LengriFerdir/Utanlandsferdir/Aconcagua/

Birt í Aconcagua | Ein athugasemd

Í auglýsingu fyrir Polartec

Polartec er ein stærsti og virtasti framleiðandi á flísefnum í heiminum í dag.  Margir af helstu framleiðendum á útivistarfatnaði nota flísefni frá þeim eins og 66°N, North Face og fleiri aðilar.

Markaðstjóri Polartec kom til Íslands með hóp blaða- og atvinnuskíðamanna seinasta vetur.  Ætlunin var að skíða vesturhlíð Öræfajökuls en eldgosið í Eyjafjallajökli braust út daginn sem þau lentu og kom í veg fyrir þær áætlanir.  Fastur með hópinn á Suðurlandi ákvað ég að koma við í bjórverksmiðunni i Ölviðsholti og aka síðan norður á Tröllaskaga.

Með mjög vana skíðamenn og þrjá þátttakendur með full réttindi sem leiðsögumenn tók skíðadag og stærð 2 snjóflóð að vinna sér inn þann virðingarsess að verða tekinn alvarlega sem yfirleiðsögumaður hópsins.
Eftir vonskuveður og snjóflóðahættu fyrstu dagana rættist úr veðri og við áttum nokkra mjög góða daga í púðursnjó.  Nokkrar myndir úr ferðinni má sjá notaðar í erlendum útbúnaðarauglýsingum auk þess sem kynni mín við markaðstjóra Polartec urðu til þess að mér var boðið að vera í hópi þeirra leiðsögumanna og afreksíþróttafólks sem þeir nota til þess að kynna NeoSell filmuna sína.

Auglýsinguna í heild má sjá á  slóðinni: http://www.neoshell.com/profile.php?page=leifur_orn_svavarson

Birt í Leifur Örn | Ein athugasemd

Á fullu í fjallamennsku

Með mikilli eftirsjá hef ég sagt upp starfi mínu hjá Veðurstofu Íslands.  Þar hafði ég umsjón með snjóflóðaeftirliti Veðurstofunnar, sem sér um að gefa út viðvaranir um snjóflóðahættu í byggð og taka ákvarðanir um rýmingar á húsnæði.
Starfið var skemmtilegt og hæfði minni sérhæfingu en krafðist viðveru yfir vetrartímann sem fór ekki saman við hina sterku þrá til fjallamennsku sem sem ég hef í blóðinu.
Mér er í fullu minni ferðaþreytan í lok árs 2000.  Það ár var ég 200 nætur að heiman og þar af um 80 nætur á Grænlandi.
Nú er ég aftur kominn í fulla vinnu við leiðsögn og stefni á langa fjallgönguleiðanga hér heima sem erlendis á næstu árum.

English summery
I have quit my work as a director of the National Avalanche Forecast Centre at the Meteorological Station in Iceland.  I am going to be a full time Mountain Guide, even if I remember well how tired I was at the end of the year 2000.  That year I was 200 nights away form home guiding  long travels and expeditions, mostly in Iceland and Greenland.

Birt í Leifur Örn | Færðu inn athugasemd